طی سه دهه گذشته و پس از تصویب قانون نظام مهندسی و مقررات ملی ساختمان در سال ۱۳۷۴، کیفیت ساخت‌وساز در ایران با تحولی ملموس روبه‌رو شده است. به گفته مهیار فرنیا، رئیس انجمن صنفی مهندسان مشاور طراح و ناظر استان تهران، اجرای استانداردهای فنی و نظارت‌های هفت‌گانه مهندسی موجب شده تا میانگین عمر مفید سازه‌ها از ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته، اکنون به ۵۰ تا ۶۰ سال افزایش یابد؛ هرچند هنوز تا استانداردهای ۲۰۰ تا ۳۰۰ ساله کشورهای پیشرفته فاصله وجود دارد.
۱.دو برابر شدن عمر مفید سازه‌ها و ارتقای تاب‌آوری در حوادث
-
افزایش دوام ابنیه: در گذشته عمر مفید ساختمان‌ها کمتر از ۳۰ سال ارزیابی می‌شد؛ اما با اعمال سخت‌گیری‌های فنی و مقررات ملی، این شاخص به ۵۰ تا ۶۰ سال رسیده است.
-
مقاومت سازه‌های نوساز: مقایسه عملکرد ساختمان‌ها در زلزله‌ها و تنش‌های کالبدی اخیر نشان می‌دهد ابنیه نوساز به دلیل رعایت ضوابط مهندسی، آسیب‌پذیری به‌مراتب کمتری داشته و خسارات جانی در سازه‌های مهندسی‌ساز به حداقل ممکن رسیده است.
۲. اثربخشی نظارت‌های تخصصی چندگانه
فرنیا با رد این تصور که حضور ناظران متعدد صرفاً بار مالی مضاعف است، تأکید کرد تخصصی‌شدن نظارت‌ها ضامن حفظ جان و سرمایه‌های ملی است:
| رشته نظارتی تخصصی | محور مأموریت و حوزه کنترل |
| سازه و ژئوتکنیک | نظارت بر آزمایشگاه مکانیک خاک، اتصالات فولادی و بتن‌ریزی اصولی |
| تأسیسات مکانیکی و برقی | بازرسی گاز، ایمنی تأسیسات آب، فاضلاب و شبکه‌های الکتریکی |
| معماری و نقشه‌برداری | انطباق نقشه‌ها با پروانه، کنترل گذربندی‌ها و خط آسمان |
۳. ریشه‌یابی گرانی مسکن؛ بهای زمین عامل اصلی است، نه دستمزد مهندسان
رئیس انجمن صنفی طراحان و ناظران تهران با اشاره به عوامل تورم در بازار ملک خاطرنشان کرد:
-
زمین، موتور محرک قیمت: حق‌الزحمه خدمات مهندسی سهم ناچیزی از بهای تمام‌شده ساختمان دارد؛ علت اصلی گرانی مسکن، تلقی سرمایه‌ای از ملک و جهش قیمت زمین در کلان‌شهرهاست.
-
راهکار تعادل‌بخشی: تقویت طرح‌هایی نظیر مسکن استیجاری و ساخت مسکن حمایتی برای ورود اقشار جوان به بازار سکونت، همراه با مهار سوداگری در حوزه اراضی شهری.
۴. پیوند مهندسی ساختمان و شهرسازی؛ پایان دیدگاه پلاک‌محور
در حاشیه امضای تفاهم‌نامه همکاری میان انجمن طراحان و ناظران تهران و جامعه مهندسان شهرساز ایران، بر موارد زیر تأکید شد:
-
خروج از نگاه جزیره‌ای به تک‌پلاک‌ها و در نظر گرفتن ارتباط هر ساختمان با بافت مجاور، معابر و ساختار شهری.
-
ضرورت تدوین شیوه‌نامه‌های یکپارچه از سوی وزارت راه و شهرسازی برای ایجاد زنجیره هماهنگ میان طراحان، ناظران، مجریان و آزمایشگاه‌ها.
-
هشدار درباره بحران جایگاه حرفه‌ای مهندسان؛ ناترازی میان مسئولیت‌های سنگین حقوقی مهندسان و اختیارات، امنیت شغلی و شأن حرفه‌ای آنان در فرایند ساخت‌وساز.